Nieuwe wetten rondom ziekteverzuim, re-integratie en VSO’s: dit moet je weten in 2026

(Heldere uitleg voor werknemers, werkgevers en HR-professionals)

De regelgeving rondom ziekteverzuim, re-integratie en het beëindigen van dienstverbanden met een VSO is volop in beweging. De overheid werkt aan meerdere wetswijzigingen die grote gevolgen kunnen hebben voor werknemers én werkgevers.

Op deze pagina lees je wat er verandert, waarom dat gebeurt en wat jij nu al moet weten.

1. Verkorting loondoorbetaling bij ziekte (van 2 jaar naar 1 jaar)

Een van de grootste wetswijzigingen waar het kabinet aan werkt, is het verkorten van de loondoorbetalingsplicht voor werkgevers.

Wat is de bedoeling?

• Werkgevers zouden nog maar 1 jaar loon hoeven door te betalen bij ziekte.
• Het tweede jaar zou (gedeeltelijk) worden overgenomen door het UWV.
• Voor kleine werkgevers moet dit het verzuimrisico verlagen.
• Voor werknemers moet dit zorgen voor snellere duidelijkheid over hun toekomst.

Status

Deze wijziging is nog niet definitief, maar de plannen liggen concreet op tafel.

De verwachting is dat hierover in 2025–2026 definitieve stappen worden gezet.

Impact

• Werkgevers lopen minder financieel risico en kunnen eerder duidelijkheid bieden.
• Werknemers houden recht op re-integratie, maar de rol van het UWV wordt groter.

2. Hervorming van de Wet verbetering poortwachter

De Wet verbetering poortwachter bestaat al sinds 2002, maar het systeem wordt als te complex en te bureaucratisch ervaren. Daarom werkt het kabinet aan modernisering.

Mogelijke veranderingen

• Duidelijkere termijnen voor beslissingen tijdens re-integratie.
• Minder administratieve lasten voor werkgevers en arbodiensten.
• Snellere inzet van deskundigenoordelen bij conflicten.
• Meer focus op wat iemand wél kan, in plaats van alleen op beperkingen.

Waarom deze verandering?

Het doel is om langdurige verzuimtrajecten te verkorten en meer duidelijkheid te geven aan werknemers én werkgevers.

3. Strengere regels voor VSO’s tijdens ziekte

Steeds vaker oordelen rechters kritisch over VSO’s die tijdens ziekte zijn aangeboden. De overheid stuurt aan op meer bescherming voor werknemers.

Wat speelt er juridisch?

• Een werknemer moet 100% vrijwillig kunnen tekenen.
• Bij psychische klachten is er sneller sprake van twijfel aan wilsbekwaamheid.
• Als een VSO te vroeg in het verzuimproces wordt aangeboden, kan dat onrechtmatig zijn.
• UWV kijkt scherp of de werknemer ziek uit dienst is gegaan.

Wat betekent dat in de praktijk?

• Werkgevers moeten zorgvuldiger handelen.
• Werknemers krijgen meer bescherming tegen druk en overhaaste beëindiging.
• Juridische controle van een VSO is belangrijker dan ooit.

4. Aankomende wetgeving rond arbeidsconflicten tijdens ziekte

Arbeidsconflicten zijn één van de meest voorkomende oorzaken van verzuim. Toch is de wet op dit gebied beperkt. Daarom wordt gewerkt aan nieuwe kaders.

Mogelijke veranderingen

• Duidelijkere verplichting voor werkgevers om actie te ondernemen bij conflict.
• Snellere inzet van mediation.
• Betere bescherming van werknemers bij situatieve arbeidsongeschiktheid.
• Minder ruimte voor werkgevers om verzuim weg te zetten als “conflictprobleem”.

Verwachting

Deze regels worden in de komende jaren verder uitgewerkt, zodat verzuim door conflicten sneller kan worden aangepakt.

5. Nieuwe regels rondom hybride werken en psychische belasting

De overheid werkt aan wetgeving om werkgevers verantwoordelijker te maken voor:

• mentale belasting
• thuiswerkveiligheid
• werkdrukpreventie
• psychosociale arbeidsbelasting (PSA)

Deze regels gaan een grotere rol spelen in de beoordeling van verzuim en re-integratie.

6. Modernisering ontslagrecht bij langdurige ziekte

Er wordt gekeken naar een model waarbij langdurig zieke werknemers sneller duidelijkheid krijgen over hun contract, zonder dat dit leidt tot financiële benadeling.

Mogelijke opties die worden onderzocht:

• Een duidelijker moment waarop een dienstverband mag eindigen na 1 jaar ziekte.
• Compensatieregelingen om werkgevers te ontlasten.
• Meer betrokkenheid van UWV bij het bepalen van vervolgtrajecten.

Wat betekent dit allemaal voor jou?

Voor werknemers

• Meer bescherming bij VSO’s tijdens ziekte.
• Sneller duidelijkheid bij langdurig verzuim.
• Betere ondersteuning bij mentale belasting en conflicten.

Voor werkgevers

• Mogelijk minder financiële risico’s.
• Maar wél strengere eisen aan zorgvuldigheid en dossieropbouw.
• Nieuwe verplichtingen rondom conflictinterventie en werkdruk.
• Grotere rol van UWV en bedrijfsarts in beslismomenten.

Conclusie: de regels worden strenger, duidelijker en moderner

Ziekteverzuim en re-integratie zijn al jaren complexe onderwerpen.

Met de nieuwe wetgeving wil de overheid:

• langdurig verzuim terugdringen
• de lasten eerlijker verdelen
• werknemers beter beschermen
• werkgevers beter ondersteunen

De komende jaren gaan deze wetten stap voor stap veranderen — het is dus belangrijk om de ontwikkelingen goed te blijven volgen.

Hulp nodig met verzuim, VSO of re-integratie?

MindFitPro helpt werkgevers én werknemers met:

• VSO-beoordeling (gratis voor werknemers)

• Second opinion en deskundigenoordelen

• Mediation bij arbeidsconflict

• Re-integratiebegeleiding

• Juridisch advies bij verzuim