Wanneer heb je géén recht op een transitievergoeding?

In Nederland heeft een werknemer in veel gevallen recht op een transitievergoeding bij ontslag. Toch zijn er belangrijke uitzonderingen. In sommige situaties hoeft een werkgever géén transitievergoeding te betalen. Wanneer heb je géén recht op een transitievergoeding?

Op deze pagina leggen we je duidelijk uit:

Wanneer heb je geen recht op een transitievergoeding?

En waar moet je als werknemer of werkgever goed op letten?

1. Geen transitievergoeding bij ernstig verwijtbaar handelen werknemer

De belangrijkste uitzondering in de wet:

Er is geen recht op transitievergoeding als het ontslag het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer.

Voorbeelden kunnen zijn:

• Diefstal of fraude op het werk
• Fysiek geweld tegen collega’s of klanten
• Ernstige schending van veiligheidsregels
• Hardnekkig weigeren om te werken zonder geldige reden

De lat ligt hierbij hoog.

Een werkgever moet goed kunnen bewijzen dat de werknemer zó ernstig fout zat dat ontslag gerechtvaardigd is én dat de transitievergoeding mag vervallen. Lukt dat niet, dan kan de rechter alsnog beslissen dat er wél een transitievergoeding moet worden betaald.

Belangrijk: in de praktijk lukt het werkgevers lang niet altijd om dit aan te tonen. Werknemers doen er daarom goed aan om een ontslag op staande voet of een verwijtbaar ontslag altijd juridisch te laten toetsen.

2. Geen transitievergoeding als de werknemer zelf ontslag neemt (met uitzondering)

In principe geldt:

Neem je zelf ontslag als werknemer? Dan heb je géén recht op een transitievergoeding.

Voorbeelden:

• Je zegt zelf op omdat je een andere baan hebt
• Je beëindigt zelf de arbeidsovereenkomst zonder druk van de werkgever
• Je gaat zelf akkoord met een beëindiging zonder dat er druk, dwang of ernstig verwijtbaar gedrag van de werkgever speelt

Uitzondering:

Neem je ontslag omdat de werkgever ernstig verwijtbaar handelt (bijvoorbeeld structurele onveilige werksituatie, ernstige discriminatie, seksuele intimidatie, of het structureel niet betalen van loon), dan kun je toch recht hebben op een transitievergoeding. Vaak moet dan via de rechter worden vastgesteld dat de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.

3. Geen transitievergoeding bij bereiken AOW leeftijd of pensioengerechtigde leeftijd

Je hebt geen recht op een transitievergoeding als je arbeidsovereenkomst eindigt op of na het moment dat je de AOW-leeftijd of de overeengekomen pensioengerechtigde leeftijd hebt bereikt.

Voorbeeld:

• In je contract staat dat het dienstverband automatisch eindigt bij het bereiken van de AOW-leeftijd.
• Je werkgever zegt de arbeidsovereenkomst op omdat jij de pensioengerechtigde leeftijd hebt bereikt.

In die situaties is er géén wettelijke verplichting tot betaling van een transitievergoeding.

4. Geen transitievergoeding bij einde van de arbeidsovereenkomst vóór 18 jaar met weinig uren

Werk je als werknemer jonger dan 18 jaar en werk je gemiddeld minder dan 12 uur per week?

Dan heb je geen recht op een transitievergoeding als je arbeidsovereenkomst eindigt.

Dit geldt bijvoorbeeld voor:

• Scholieren met een klein bijbaantje van een paar uur per week
• Jongeren die onregelmatig en weinig uren werken naast school

Zodra je 18 jaar of ouder bent of meer dan 12 uur per week werkt, verandert dit en kan er wél recht op een transitievergoeding ontstaan.

5. Geen transitievergoeding als er géén arbeidsovereenkomst is

Het klinkt logisch, maar het is juridisch belangrijk:

De transitievergoeding geldt alleen bij een arbeidsovereenkomst.

Je hebt dus géén recht op transitievergoeding als je:

• ZZP’er / zelfstandige zonder personeel bent
• Op basis van een echte overeenkomst van opdracht werkt (dus geen schijnconstructie)
• Een pure freelance- of opdrachtovereenkomst hebt, zonder arbeidsovereenkomst

Let op: in sommige situaties lijkt iets een freelance-contract, maar is er feitelijk toch sprake van een arbeidsovereenkomst (loondienst). In dat geval kun je wél rechten hebben, inclusief transitievergoeding. Dit moet dan juridisch beoordeeld worden.

6. Geen transitievergoeding als werkgever het contract níet beëindigt

Een belangrijk juridisch punt:

De transitievergoeding is bedoeld voor situaties waarin de werkgever het dienstverband beëindigt.

Er is dus géén recht op transitievergoeding wanneer:

• Jij zelf de arbeidsovereenkomst opzegt zonder dat de werkgever ernstig verwijtbaar handelt
• Jij zelf een beëindigingsvoorstel doet, waar de werkgever mee instemt (en er geen druk of dwang is)
• Jij weigert om je contract te verlengen terwijl de werkgever wél wil doorgaan

In deze situaties komt het initiatief voor het einde van de arbeidsovereenkomst bij jou als werknemer te liggen, en vervalt in principe de transitievergoeding.

7. Geen transitievergoeding bij bepaalde tijdelijke afspraken vóór 1 juli 2015

Voor oudere dienstverbanden kunnen overgangsregels spelen, maar in de huidige praktijk gaat het vooral om situaties na de invoering van de Wet werk en zekerheid en de Wet arbeidsmarkt in balans. Voor nieuwe ontslagzaken is vooral de huidige wetgeving relevant. Voor complexe, langer lopende dienstverbanden kan maatwerk nodig zijn.

8. Wanneer is het discussiepunt: wél of geen transitievergoeding?

In de praktijk ontstaan er vaak conflicten over:

• Was het ontslag écht ernstig verwijtbaar?
  Werkgever zegt van wel, werknemer niet.
• Nam de werknemer écht vrijwillig ontslag?
  Of was er feitelijk druk of dwang vanuit de werkgever?
• Was iemand wel of geen werknemer?
  ZZP’er of toch loondienst?
• Speelt ernstige schuld van de werkgever?
  Soms is er dan juist méér recht op vergoeding.

In zulke situaties zie je dat werkgevers soms geen transitievergoeding willen betalen, terwijl werknemers denken dat ze er wel recht op hebben. Dan is juridische beoordeling onmisbaar.

9. Geen recht op transitievergoeding… maar soms wél recht op iets anders

Ook als je geen wettelijke transitievergoeding krijgt, kun je in sommige gevallen wél recht hebben op:

• Een billijke vergoeding (bij ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever, via de rechter)
• Schadevergoeding wegens schending van zorgplicht of andere wettelijke verplichtingen
• Nabetaling van loon, vakantiedagen of overuren

Het ontbreken van een transitievergoeding betekent dus niet automatisch dat je helemaal nergens recht op hebt.

10. Twijfel je of je recht hebt op een transitievergoeding?

Twijfel je of je in jouw situatie géén recht hebt op een transitievergoeding, of dat je werkgever het onterecht weigert? Dan is het verstandig om jouw situatie snel en professioneel te laten beoordelen. Let vooral op als:

• Je ontslagen bent wegens vermeend wangedrag
• Je zelf ontslag “hebt genomen”, maar je voelde je onder druk gezet
• Je werkgever zegt dat jij geen recht hebt op transitievergoeding omdat “de wet dat zegt”, zonder duidelijke onderbouwing
• Je een vaststellingsovereenkomst (VSO) hebt gekregen waarin geen transitievergoeding staat

MindFitPro: gratis hulp voor werknemers met vragen over de transitievergoeding

Bij MindFitPro helpen we werknemers gratis met:

• Het beoordelen of je wél of geen recht hebt op een transitievergoeding
• Het controleren van je vaststellingsovereenkomst (VSO)
• Het inschatten of er sprake is van ernstig verwijtbaar handelen door de werkgever
• Onderhandeling over een betere regeling of hogere vergoeding

Stuur je stukken (arbeidsovereenkomst, ontslagbrief, VSO) naar ons door, dan kijken wij met je mee.

Samenvattend: wanneer heb je géén recht op een transitievergoeding?

Je hebt géén recht op een transitievergoeding als:

• Jij zélf ontslag neemt (zonder ernstig verwijtbaar gedrag van de werkgever)
• Je bent ontslagen door ernstig verwijtbaar handelen van jou als werknemer
• Je arbeidsovereenkomst eindigt op of na je AOW-/pensioengerechtigde leeftijd
• Je jonger dan 18 jaar bent en gemiddeld minder dan 12 uur per week werkte
• Je géén arbeidsovereenkomst had (maar bijvoorbeeld echt als ZZP’er werkte)
• Jij het initiatief nam tot beëindiging en de werkgever wilde het dienstverband voortzetten

Ben je niet zeker of jouw situatie hieronder valt?

Neem gerust contact op met MindFitPro we leggen het je helder uit in gewone mensentaal én kijken met je mee of je misschien toch meer rechten hebt dan je werkgever zegt.